← The Garden of Gifts

The Paper Door · Grower · Tiếng Việt

Read it in English →

Nghe cùng

Loading audio…

Giọng đọc do AI tạo ra. Chữ trên trang này là lời đọc.

1. Xưởng in

Chiếc búa gõ một tiếng. Một tia lửa bắn ra khỏi cái đe và không tắt. Nó chờ. Hai bạn đi theo.

Tia lửa nảy qua Bãi Cỏ rồi vô xưởng in. Nó dừng lại trên cái bàn dài, kế bên một tờ giấy vuông.

"Cứ gấp mình đi, mình không sao đâu," Kami nói.

"Mình làm cái gì đây?" Inkling hỏi.

"Bắt đầu bằng cái gì mấy bạn biết," Kami nói. "Bắt đầu bằng một cuốn sách nhỏ."

Hai bạn gấp đôi Kami, mép chạm mép, rồi miết nó như cái bìa sách.

Nếp gấp cuối cùng nằm phẳng, và tờ giấy mở ra như một cánh cửa.

2. Khu vườn không có hoa

Hai bạn bước ra một lối đi rải sỏi. Có một bức tường cao, một cây táo và mấy luống hoa nhỏ xếp hàng.

Mấy luống hoa trống trơn. Lúc đó là mùa thu, lá đang rụng.

Dưới gốc táo, mấy em nhỏ ngồi quanh một cái bàn dài. Em nào cũng có mấy tờ giấy vuông màu. Các em đang gấp.

Một chân bàn đã được vá bằng một miếng thiếc. Kế bên đó, ai đó đã khắc một cái búa tí hon.

"Ở Kuwana là một ngôi chùa," Lan thì thầm. "Còn đây là một khu vườn."

"Một khu vườn ở nước Đức," Kami nói khẽ. "Bad Blankenburg. Những năm 1840. Người ta gọi chỗ này là kindergarten. Nghĩa là khu vườn của trẻ em."

Một thầy giáo già tóc bạc ngồi ở đầu bàn. Ông đang gấp một ngôi sao giấy. Ông không giải thích gì hết.

Có một cậu bé ngồi riêng một mình, kế bên một luống trống. Cậu cầm một tờ giấy vuông màu xanh.

"Mình là Emil," cậu nói. "Mai em gái mình, Liese, bắt đầu đi học ở đây. Em sợ lắm. Mình muốn tặng em một bông hoa, mà hoa tàn hết rồi."

3. Xé ra đâu phải là hoa

"Để tớ làm cho em một bông!" Lan nói. "Tớ hứa. Coi nè, làm hoa dễ mà."

Bạn cầm tờ giấy xanh lên và bắt đầu lấy ngón tay xé một đường mép lượn sóng.

"Đừng xé đứt hẳn nha!" Kami nói, giọng sột soạt. "Một hình xé ra chỉ là một mẩu giấy dẹt. Mỗi lần gấp, mình lại thành một thứ mới. Đâu cần xé bỏ cái gì."

Lan dừng lại. Một vết rách nhỏ hiện ra ở một mép, không dài hơn cái móng tay.

"Tớ nói dễ trước khi kiểm tra," bạn nói. "Xin lỗi nha, Emil."

"Chỉ rách một chút xíu thôi mà," Emil nói. "Nó vẫn là một tờ vuông."

4. Một nửa

"Luôn luôn làm góc trước," Cornelia nói. "Cho hai góc gặp nhau thật khít."

Emil xoay tờ giấy vuông thành hình thoi. Cậu đưa góc dưới lên chạm góc trên rồi giữ yên ở đó.

"Mũi chạm mũi, rồi giữ," Cornelia nói.

Giờ nó là một hình tam giác, dày hai lớp. Mỗi lớp là một nửa tờ vuông.

"Hoa tulip nè!" Inkling nói.

"Đó là hình tam giác," Lan nói. "Hoa tulip thì phải có cánh hoa."

Inkling bật cười. Bạn lại đặt tên quá sớm. "Nhưng nó là một nửa thật mà," bạn nói. "Cái đó thì mình gọi tên được."

5. Cùng một đường hai lần

Thầy giáo để lại trên bàn một tấm thẻ hướng dẫn gấp. Nó vẽ một hình tam giác có hai đường nét đứt.

"Đọc hình vẽ trước khi tay động đậy," Mark nói. Bạn dò theo đường nét đứt thứ nhất. "Góc này gấp lên, vượt qua mũi trên cùng. Đó là một cánh hoa."

Bạn dò theo đường thứ hai. "Còn đây là cùng đường đó, ở phía bên kia. Giống hình trong gương vậy."

"Đường nào trên hình vẽ cũng có việc của nó," Mark nói.

Một đường cộng một đường là hai đường. Hai cánh hoa.

6. Cánh hoa bị lệch

Emil nâng góc trái lên vượt qua mũi trên. Nó dựng đứng như một ngọn lửa nhỏ màu xanh. Một cánh hoa.

Cậu nâng góc phải lên. Nó bị lệch. Nó nghiêng ra xa cánh thứ nhất.

"Hai cánh không giống nhau," Emil nói. Miệng cậu méo xệch.

"Lệch chỉ là lần thử đầu thôi," Crinkle nói vui vẻ. "Vuốt phẳng ra rồi thử lại. Nếp gấp nhớ mà."

Emil mở cánh hoa bị lệch ra, thật nhẹ tay. Nếp gấp cũ chỉ cho cậu thấy chỗ bị sai. Cậu gấp lại, lần này vừa gấp vừa nhìn cánh thứ nhất.

Giờ hai cánh hoa khớp nhau, như hai bên của một con bướm.

7. Bông hoa không tàn

"Giờ miết cho phẳng," Presso nói. "Lấy móng tay cái miết dọc nếp gấp. Nếp gấp nào được miết là nếp gấp nằm yên."

Emil miết từng cánh hoa, chậm rãi và chắc tay.

Cậu cắm bông tulip vô luống hoa trống. Nó đứng lên được.

Inkling nhìn nó thật lâu. "Nó là ba thứ," bạn nói. "Nó là một bông hoa. Đó là một thứ mình biết. Hai cánh hoa khớp nhau ở hai bên. Đó là cái đẹp. Còn hình tam giác là một nửa. Đó là hiểu biết."

Thầy giáo già ngẩng lên khỏi ngôi sao của ông và gật đầu, chỉ một cái.

8. Ở cổng

Sáng hôm sau, Liese đứng ở cổng vườn. Em nắm tay mẹ thật chặt.

Emil tặng em bông tulip xanh. "Nó không tàn đâu," cậu nói. "Cả mùa đông cũng không."

Liese giơ nó lên. Em buông tay mẹ ra, chỉ một chút thôi, rồi bước vô.

Lan tìm thấy một tờ giấy vuông trơn trong túi. Hai bạn mở tờ giấy ra cho phẳng, và cánh cửa khép lại sau lưng.

Tia lửa nhạt dần thành một chấm ấm rồi nằm lại trên cái đe. Bãi Cỏ lại chỉ là Bãi Cỏ.

Trở lại Bãi Cỏ

Ở xưởng in, Lan muốn xé thật nhanh một trái tim giấy. Lần này bạn gấp đôi tờ giấy trước. Hai bên ra giống hệt nhau.

Inkling giơ lên một hình tam giác. "Nó chưa phải là hoa tulip," bạn nói. "Nhưng nó là một nửa."

Hãy kể lại câu chuyện cho ai đó nghe. Một tờ giấy vuông đã thành ba thứ gì?

The Honest Page

Which parts of this story are true, stretched or made up?

True

  • Friedrich Fröbel opened a play school for small children in Bad Blankenburg, Germany, in 1837. In 1840 he gave it a new name: a kindergarten, a children's garden. Source
  • Folding paper squares was one of the kindergarten's 'occupations', alongside weaving, cutting and clay. Source
  • Kindergarten folding came in three kinds: folds of life (things you know, like boats and flowers), folds of beauty (patterns that match on both sides) and folds of knowledge, sometimes called folds of truth (halves, quarters and shapes). Source
  • Historians are not sure how much of this folding Fröbel invented himself and how much came from his followers. Source
  • Folding a square corner to corner once makes two layers, each half of the paper.

Stretched

  • The teacher in our story folds a paper star and never says his name. What we simplified: Fröbel himself is kept in the background so the children and the cast solve the problem themselves; we do not know which teacher was in the garden on any one day.
  • We put the tulip in Fröbel's garden. What we simplified: The tulip is a traditional fold often taught to young children; we have no record of this exact fold on a Blankenburg card.

Made up

  • Emil, his sister Liese and the paper door are made up. Kami, Mark, Cornelia, Presso and Crinkle are our own characters.